بیماریهای قلبی یا heart disease از جمله بیماریهای بسیار رایج در بین سالمندان به شمار میآیند. همین امر موجب شده تا مراقب از سالمندان مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی، بخش مهمی از فرایند مراقبتی سالمندان را شامل شود.
افزایش سن را میتوان مهمترین عامل در زمینه ابتلا به این بیماریها دانست. کاهش توانایی کلی بدن در این امر بیتأثیر نیست. در این متن قصد داریم به طور کامل شما را با این بیماریها و کلیه موارد مربوط به پرستاری از سالمندان مبتلا به بیماریهای قلبی آشنا کنیم. با ما همراه باشید.
آنچه در این مقاله میخوانید
Toggleبیماری قلبی چیست؟ | بیماریهای قلبی و عروقی
بیماری قلبی در اثر تصلب شرایین (atherosclerosis) ایجاد میشود. تصلب شرایین خود به علت رسوبات چربی یا پلاکها در دیوارههای شریانهای کرونری در طول سالیان متمادی به وجود خواهد آمد. شریانهای کرونری محیطی خارجی قلب را احاطه کرده و مواد مغذی خون و اکسیژن را به ماهیچه قلب میرسانند.
هنگامی که پلاک در داخل رگها ایجاد میشود، فضای کمتری برای جریان طبیعی خون و رساندن اکسیژن به قلب وجود خواهد داشت. اگر جریان خون به قلب با تجمع پلاک کاهش یابد یا در صورت پاره شدن ناگهانی پلاک مسدود شود، میتواند باعث آنژین (درد یا ناراحتی قفسه سینه) یا حمله قلبی گردد.
هنگامی که عضله قلب به اندازه کافی اکسیژن و مواد مغذی خون دریافت نمیکند، سلولهای عضله قلب میمیرند (سکته قلبی) و قلب ضعیف میشود.
رابطه بیماریهای قلبی و افزایش سن
احتمال حمله قلبی، سکته مغزی در سالمندان، یا ابتلا به coronary heart disease (که معمولاً بیماری قلبی نامیده میشود) و نارسایی قلبی در افرادی که بیش از شصت و پنج سال سن دارند بسیار بیشتر از افراد جوان است. بیماری قلبی یکی از دلایل اصلی ناتوانی فیزیکی افراد است. این دسته از بیماریها فعالیت را محدود میکنند و کیفیت زندگی میلیونها سالمند را کاهش خواهند داد.
افزایش سن ممکن است باعث تغییراتی در سیستم قلب و عروق خونی شود. به عنوان مثال، با افزایش سن، قلب شما نمیتواند در طول فعالیت بدنی یا زمانهای استرسزا مانند زمانی که جوانتر بودید، کار کند. با این حال، تعداد ضربان قلب در حالت استراحت، با افزایش سن طبیعی تغییر قابلتوجهی نمیکند.
به طبع کاهش میزان فعالیت فیزیکی در سنین بالاتر به علت کهولت سن باعث خواهد شد تا میزان توانایی قلب برای پمپاژ خون به میزان مناسب کمتر شود. تغییراتی که با افزایش سن رخ میدهد ممکن است خطر ابتلا به بیماری قلبی را در فرد افزایش دهد.
یکی از دلایل اصلی بیماریهای قلبی جمع شدن رسوبات چربی در دیواره شریانها طی سالیان متمادی است. خبر خوب این است که کارهایی وجود دارد که میتوانید برای به تاخیر انداختن، کاهش یا احتمالاً اجتناب یا معکوس کردن خطر بیماریهای قلبی و عروقی انجام دهید.
با بررسی کیفیت خانه سالمندان میتوانید بهترین مرکز برای سالمند عزیزتان را انتخاب کنید.
علائم بیماری قلبی در سالمندان که نباید نادیده گرفت
بیماری قلبی اولیه اغلب علائمی ندارد یا علائم آن ممکن است به سختی قابل توجه باشند. به همین دلیل چکاپهای منظم در سنین بالا بسیار مهم است.
در صورت احساس درد، فشار یا ناراحتی در قفسه سینه سالمند، باید به سرعت با پزشک تماس گرفت. با این حال، درد قفسه سینه معمولاً در مرحله پیشرفته بیماریهای قلبی ایجاد میگردد. به طور کلی علائم بیماری قلبی در سالمندان عبارتاند از:
- درد، بی حسی و یا سوزن سوزن شدن در شانهها، بازوها، گردن، فک یا پشت
- تنگی نفس در هنگام فعال بودن، استراحت یا در حالت دراز کشیدن
- درد قفسه سینه در حین فعالیت بدنی که با استراحت بهتر میشود.
- سبکی سر
- ابتلا به سرگیجه در سالمندان
- گیجی
- سردرد
- عرق سرد
- حالت تهوع/استفراغ
- خستگی یا خستگی
- تورم در مچ پا، پاها، پاها، معده و یا گردن
- کاهش توانایی ورزش یا فعالیت بدنی
- مشکل در انجام فعالیتهای بسیار ساده روزانه
مشکلات مربوط به قلب در افراد مسن بسیار شایعتر از افراد جوان است. آریتمی نیاز به درمان دارد. اگر سالمند احساسی شبیه تپش بسیار شدید در قفسه سینه خود میکند باید به سرعت معالجه گردد.
موارد مهم در پایش روزانه سالمند مبتلا به بیماری قلبی
| مورد قابل بررسی | چه چیزی باید مورد توجه قرار گیرد؟ | چه زمانی پیگیری بیشتری لازم است؟ |
|---|---|---|
| میزان فعالیت | کاهش محسوس توانایی انجام فعالیتهای معمول | اگر کاهش توانایی جدید یا پیشرونده باشد |
| خستگی | خستگی غیرمعمول یا بیشتر از روزهای قبل | در صورت تداوم یا همراهی با علائم دیگر |
| وزن | تغییرات غیرمعمول وزن در مدت کوتاه | بهویژه در صورت همراهی با تورم یا تنگی نفس |
| تنفس | تغییر در الگوی تنفس یا افزایش تنگی نفس | در صورت ایجاد ناگهانی یا تشدید قابل توجه |
| تورم | تورم جدید یا افزایش تورم اندامها | در صورت ایجاد یا تشدید آن |
| خواب | تغییر محسوس در کیفیت خواب یا دشواری هنگام دراز کشیدن | اگر تغییر جدید و مداوم باشد |
| سرگیجه یا ضعف | بروز هنگام فعالیت یا تغییر وضعیت | در صورت تکرار، شدت زیاد یا غش |
| درد قفسه سینه | درد، فشار یا ناراحتی جدید | نیازمند ارزیابی فوری پزشکی در صورت شدید یا ناگهانی بودن |
دلایل سر درد در سالمندان غیر از بیماری قلبی چیست؟ با انواع سردرد در افراد مسن آشنا شوید.
تشخیص بیماریهای قلبی در سالمندان | بیماریهای قلبی و عروقی
پزشک در ابتدا فشار خون سالمند را بررسی میکند و یک آزمایش خون ناشتا برای بررسی کلسترول (نوعی ماده چرب که میتواند در ایجاد پلاک موجود در شریانها نقش داشته باشد) تجویز خواهد کرد. همچنین ممکن است یک آزمایش خون برای بررسی سطح پروتئینهایی که نشانگر التهاب در بدن هستند تجویز کرده و به سالمند پیشنهاد انجام نوار قلب (ECG یا EKG) را بدهد.
این آزمایش فعالیت الکتریکی قلب را بررسی میکند. رادیوگرافی قفسه سینه نشان میدهد که آیا قلب بیمار بزرگ شده است یا ریههای وی دارای مایع به خصوصی هستند. هر کدام از این موارد میتوانند نشانههایی از نارسایی قلبی باشند.
پزشک احتمال دارد که یک آزمایش خون برای پپتید ناتریورتیک مغز (BNP) انجام دهد، همان هورمونی که با نارسایی قلبی افزایش مییابد. اگر متخصص قلب نیاز به تعیین عملکرد قلب یا دریچه آن داشته باشد، احتمالاً اکوکاردیوگرام را تجویز خواهد کرد، این آزمایش کاملاً بدون درد است و از امواج صوتی برای تولید تصاویر مربوط به قلب سالمند استفاده میکند.
با استفاده از روشهای مختلف میتوان به مقابله با آرتروز در سالمندان پرداخت و شرایط سلامت سالمند را به وضع مناسبی بازگرداند.
نکات مهم در مراقبت از سالمند مبتلا به بیماری قلبی
شاید بتوان گفت مهمترین نکته در این زمینه، پیشبینی و یا جلوگیری از بیماری است. سالمندانی که در یک محیط سالم و به دور از استرس زندگی کنند، کمتر احتمال دارد تا به چنین بیماریهای خطرناکی دچار شوند. تحقیقات مختلفی نشان داده است که زندگی با گروه همسالان در سالمندی، نه تنها احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش خواهد داد، بلکه میتواند در زمینه پیشگیری و یا جلوگیری از این بیماریها نیز مؤثر باشد.
حضور سالمند در یک سرای سالمندان که از تیم مراقبی ویژه بهره میبرد، بهترین گزینه جهت جلوگیری از ابتلای افراد به بیماریهای قلبی است. بیماران آریتمی نباید به هیچ وجه در معرض سر و صدای زیاد، استرس و اضطراب قرار گیرند، زیرا چنین مواردی موجب خواهد شد تا احتمال عود بیماری بالا برود.
تیم مراقبتی باید همواره موارد چون فشار خون بیمار را به صورت دورهای و منظم چک نماید تا در صورت مشاهده هرگونه تغییری در میزان فشار خون، به پزشک متخصص اطلاع داده شود. وزن بیمار از دیگر فاکتورهایی است که در زمان مشخص شدن ابتلای بیمار به بیماری قلبی باید به صورت منظم بررسی شود.
چاقی مفرط بدترین تأثیر را در احتمال افزایش خطر سکته ناشی از بیماریهای قلبی و عروقی خواهد داشت. درباره علائم حمله قلبی در سالمندان و اقدامات اورژانسی که در لحظه وقوع این عارضه نیاز است انجام دهید بیشتر بدانید.
مدیریت فعالیت روزانه سالمندان مبتلا به بیماری قلبی؛ تعادل بین تحرک و استراحت
یکی از چالشهای مراقبت از سالمندان مبتلا به بیماری قلبی این است که فعالیت بدنی نه بیش از حد محدود شود و نه بدون توجه به وضعیت فرد افزایش پیدا کند. استراحت طولانیمدت و بیتحرکی میتواند توانایی جسمی سالمند را کاهش دهد، اما افزایش ناگهانی فعالیت نیز ممکن است برای فردی که محدودیت قلبی دارد مناسب نباشد. بنابراین، میزان و نوع فعالیت باید متناسب با شرایط پزشکی هر فرد تعیین شود.
بهتر است فعالیتهای روزانه در صورت تأیید پزشک، به بخشهای کوچکتر تقسیم شوند. برای مثال، به جای انجام یک فعالیت طولانی، میتوان فعالیتهای سبک را در چند نوبت انجام داد و بین آنها زمان کافی برای استراحت در نظر گرفت. این روش میتواند انجام امور روزمره را برای سالمندی که سریع خسته میشود، قابلمدیریتتر کند.
همچنین مراقب باید به واکنش بدن سالمند هنگام فعالیت توجه کند. افزایش غیرمعمول تنگی نفس، درد یا فشار قفسه سینه، سرگیجه، ضعف شدید یا احساس ناخوشی قابل توجه نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند و در صورت بروز، ادامه فعالیت بدون ارزیابی مناسب نیست.
محیط زندگی نیز در مدیریت فعالیت اهمیت دارد. مسیرهای رفتوآمد سالمند باید تا حد امکان ایمن و بدون موانعی باشند که خطر زمین خوردن را افزایش دهند. قرار دادن وسایل ضروری در دسترس، استفاده مناسب از وسایل کمکی در صورت تجویز متخصص و فراهم کردن صندلی برای استراحت در مسیرهای طولانیتر میتواند انجام فعالیتهای روزمره را آسانتر کند.
نکته مهم دیگر این است که برنامه فعالیت سالمند نباید فقط بر «ورزش» متمرکز باشد. فعالیتهای ساده روزمره نیز بخشی از سطح تحرک فرد محسوب میشوند. بنابراین بهتر است برنامه روزانه بر اساس توانایی واقعی سالمند تنظیم شود و در صورت تغییر شرایط قلبی یا جسمی، دوباره مورد ارزیابی قرار گیرد.
در نهایت، هدف از مدیریت فعالیت این نیست که سالمند را از حرکت دور کنیم؛ بلکه باید بین فعالیت، استراحت و ایمنی تعادل ایجاد شود. هر برنامه حرکتی برای سالمند مبتلا به بیماری قلبی باید با شرایط پزشکی و توصیههای تیم درمان هماهنگ باشد.
غذاهای نامناسب برای سالمند مبتلا به ناراحتی قلبی
خوردن یک رژیم غذایی سالم برای فرد مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی میتواند تفاوت بزرگی در مدیریت نارسایی قلبی ایجاد کند. یادگیری در مورد تغذیه خوب کاری است که شما و عزیزتان میتوانید با هم انجام دهید.
یک متخصص تغذیه میتواند به شما در درک توصیههای غذایی برای نارسایی قلبی کرده و یک برنامه غذایی مناسب برای سالمند را تهیه نماید. وقتی نوبت به خوردن یک رژیم غذایی سالم برای قلب میرسد، چند نکته اساسی وجود دارد که باید در نظر داشته باشید از جمله اینکه باید استفاده از موارد خاصی را محدود کنید.
محدود کردن سدیم، چربی اشباع شده، کلسترول، گوشت قرمز و غذاهای حاوی قند بسیار مهم است. سالمند باید تا حد امکان از مصرف چربیهای ترانس خودداری نماید. برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله تغذیه مناسب سالمندان را مطالعه کنید.
وعدههای غذایی متمرکز بر غذاهای مغذی کم چرب، از جمله مقادیر زیاد میوهها و سبزیجات، پروتئینهای بدون چربی و غلات کامل را باید هدف قرار داد. علاوه بر این، کلیه لبنیات مورد استفاده باید از نوع بدون چربی و یا کمچرب باشند.
درباره بیماریهای کلیوی در سالمندان و ارتباط آن بر سلامت قلب این مقاله را بخوانید.
اصلیترین وظایف در مراقبت از سالمندان با بیماری قلبی
مهمترین وظایف پرستاران و تیم مراقبی در مراقبت از سالمندان با بیماریهای قلبی و عروقی، توجه به توضیحات پزشک مربوطه و همچنین تنظیم برنامه غذایی و دارویی بیمار است. علاوه بر این، تیم مراقبتی باید کلیه وظایف مورد نیاز بیمار را پیش از جراحی و در دوره نقاهت انجام دهند تا سالمند فقط بر روی بهبود خود تمرکز نماید. درباره مراقبت و پرستاری از سالمند بعد از عمل قلب باز بیشتر بدانید.
هرچه توانایی تیم مراقبتی و پرستاران سالمند در نگهداری و انجام چنین وظایفی بهتر باشد، بدون شک روند درمان و بهبود فرد بیمار با سرعت بالاتری پیش خواهد رفت. از جمله وظایف تیم پرستاری و تیم مراقبتی میتوان به ایجاد یک محیط آرام و بدون سر و صدا جهت فراهم کردن مکانی مناسب برای استراحت بیمار اشاره کرد. کنترل تغذیه مناسب و پیشگیری از سوء تغذیه در سالمندان بر اثز ابتلا به بیماریهای زمینهای از دیگر وظایف پرستاران و تیم مراقبتی است.
توانبخشی سالمند بعد از جراحی قلب
همانطور که اطلاع دارید، جراحی قلب از جمله پیچیدهترین جراحیهای موجود به شمار میرود. بیمار پس از این جراحی باید تحت مراقبتهای ویژهای قرار بگیرد. تغذیه پس از جراحی قلب بسیار مهم است. علاوه بر این، روند توانبخشی باید با توجه به سن و همچنین نوع عمل جراحی تعیین گردد.
به طبع افراد عادی نسبت به موارد مربوط به توانبخشی سالمند پس از جراحی قلب آگاه نیستند. به همین علت، بهترین روش برای پیگیری توانبخشی سالمندان را میتوان استفاده از یک تیم مراقبتی و پرستاری باتجربه دانست. درباره لزوم کاردرمانی در سالمندان بیشتر بدانید تا در جهت حفظ بیشتر سلامت این عزیزان اطلاعات بیشتری داشته باشید.
چنین تیمی میتواند کلیه موارد مربوط به توانبخشی از جمله فعالیتهای متداول حرکتی جهت برگشت توانایی قلب، از روشهای روانشناختی و … را به بهترین شکل ممکن به اجرا برساند. همین امر موجب خواهد شد تا روند کلی توانبخشی سالمند پس از جراحی به سرعت طی شود.
قاعدتاً هرچه سرعت توانبخشی سالمند بیشتر باشد و روند مربوطه نیز به شکل حرفهای دنبال گردد، سالمند میتواند هرچه زودتر به فعالیتهای عادی خود بازگردد.
یکی از الزامات مهم تیم درمانی بعد از جراحی قلب حضور روانشناس است زیرا روانشناسی سالمندان کمک میکند مشکلات ناشی بعد از جراحی در سالمند کاهش یابد.
مراقبت از سالمند مبتلا به فشار خون
فشار خون از جمله عوامل اصلی ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی به شمار میرود، به همین جهت، مراقبت از سالمند مبتلا به فشار خون همچنین پیگیری علائم و درمان به موقع آن، میتواند مهمترین تأثیر را در کاهش اینگونه بیماریها داشته باشد. سالمندان بیشتر از سایر افراد در معرض ابتلا به بیماری فشار خون هستند.
اگرچه داروهای مختلفی برای این بیماری تجویز میگردد، اما بسیاری معتقدند که در کنار دارو، باید از یک تیم مراقبتی مجرب نیز استفاده کرد. وظیفه این تیم مراقبی ارائه تغذیه سالم و همچنین آموزشهای مورد نیاز به سالمند است تا احتمال افزایش میزان فشار خون کاهش یابد.
تیم مراقبتی سالمند باید به طور کامل با روند درمانی وی آشنا باشند تا در صورت وقوع هرگونه مشکل خاصی، در کوتاهترین زمان ممکن به آن رسیدگی شود. پرستاران وظیفه دارند کلیه داروهای سالمند را به موقع بدهند و روند بهبود وی را بررسی نمایند.
خدمات خانه سالمندان پارسایان برای مراقبت از سالمند بعد از جراحی قلب
همانطور که گفته شد، امروزه نمیتوان از نقش یک تیم مراقبتی خوب برای بهبود سالمند پس از جراحی قلب چشمپوشی کرد. خانه سالمندان پارسایان با به کارگیری کارشناسان خبره و مجرب، مفتخر است کلیه راهکارهای مراقبتی در این زمینه را به بهترین شکل ممکن در اختیار سالمندان عزیز قرار دهد.
کلیه اقدامات انجام گرفته تماماً تحت نظر متخصصان قلب و عروق انجام خواهند گرفت تا روند بهبود و بازگشت توانایی فرد بیمار در کوتاهترین زمان ممکن به پایان برسد. با انتخاب خانه سالمندان پارسایان میتوانید خیال راحتی از بابت مراقب، نگهداری و بهبود سالمند خود داشته باشید.
فضای بسیار راحت، اتاقهای کاملاً بهداشتی و تیم مراقبتی آموزشدیده موجب شده تا این خانه سالمندان، برای چند سال متوالی به عنوان برترین مرکز سالمندان در تهران و در کشور شناخته شود. همین امر را میتوان نشانهای بر کیفیت خدمات ارائه شده در این مرکز دانست.
مهمترین نکات درباره بیماری های قلبی و عروقی
درمان انواع مختلف بیماریهای قلبی و عروقی اگرچه ممکن است زمانبر باشد، اما میتوان نسبت به آینده بیمار امیدوار بود. به طور کلی مهمترین نکات در این زمینه عبارتاند از:
- تشخیص به موقع
- مراجعه به پزشک
- جراحی مناسب
- مراقبت پس از درمان
- شروع توانبخشی
در این متن سعی کردیم شما را با کلیه موارد مربوط به بیماریهای قلبی و عروقی در سالمندان و مهمترین نکات مرتبط با نگهداری از سالمندان مبتلا به این بیماری آشنا کنیم. همانطور که گفته شد، مهمترین بحث در این زمینه، استفاده از یک تیم مراقبتی آموزش دیده است. یک تیم مراقبتی مجرب میتواند کلیه روند درمان و همچنین توانبخشی را به نحو احسن پیش ببرد.
اگرچه همواره پیشگیری بهتر از درمان است، اما این بدان معنا نخواهد بود که درمان چنین بیماریهایی غیرممکن خواهد بود. استفاده از یک سرای سالمندان مناسب که از تیم مراقبتی فوقالعاده بهره میبرند، بهترین گزینه برای درمان و بهبود سالمند عزیز شما خواهد بود، زیرا در کنار فراهم آمدن یک محیط آرامشبخش، از یک تیم مراقبتی باتجربه نیز استفاده میشود.
منبع: موسسه ملی قلب آمریکا
سوالات متداول
آیا افزایش خستگی در سالمند قلبی همیشه طبیعی است؟
خیر. خستگی ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. اگر خستگی جدید باشد، بهتدریج افزایش پیدا کند یا با علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه یا کاهش توانایی فعالیت همراه شود، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
آیا سالمند مبتلا به بیماری قلبی باید بیشتر استراحت کند؟
میزان استراحت به شرایط فرد بستگی دارد. استراحت کافی مهم است، اما محدود کردن بیش از حد فعالیت نیز میتواند توانایی جسمی سالمند را کاهش دهد. میزان فعالیت باید بر اساس وضعیت پزشکی و توصیه پزشک تعیین شود.
چرا ثبت روزانه وضعیت سالمند قلبی مفید است؟
ثبت تغییراتی مانند وزن، میزان فعالیت، علائم جدید و در صورت توصیه پزشک فشار خون، میتواند به شناسایی تغییرات و ارائه اطلاعات دقیقتر به پزشک کمک کند.
آیا سالمند قلبی میتواند فعالیتهای روزمره خود را انجام دهد؟
بسیاری از سالمندان قلبی میتوانند متناسب با شرایط خود فعالیتهای روزمره داشته باشند. میزان فعالیت باید با توانایی فرد و توصیه تیم درمان هماهنگ شود و از افزایش ناگهانی فعالیت پرهیز شود.
در صورت بروز درد قفسه سینه در سالمند قلبی چه باید کرد؟
درد یا فشار جدید و قابل توجه در قفسه سینه، بهخصوص اگر همراه با تنگی نفس، تعریق، تهوع، ضعف شدید یا انتشار درد به بازو، فک یا پشت باشد، میتواند نیازمند ارزیابی فوری پزشکی باشد. در چنین شرایطی نباید منتظر برطرف شدن خودبهخودی علائم ماند.

2 دیدگاه برای “انواع بیماری های قلبی و عروقی در سالمندان؛ پیشگیری و درمان”
سلام
پدر من چند سال پیش عمل قلب انجام داده و از اون تاریخ تا به امروز داروهای روزانه مصرف میکنه، شکر خدا حال عمومیش خوبه اما خیلی تحرک نداره و اصرار ما به تحرک بیشتر ایشون هم فاییده ای نداشته
پدرم به شخصه تمایل به سکونت در خانه سالمندان رو دارند اما ما ساکن سنندج هستیم
شما در سنندج خانه سالمندان خوب می شناسید؟
لطفا معرفی کنید
ممنون
سلام و عرض احترام
جناب جلیلی در تمام شهرها و شهرستان ها مراکز نگهداری از سالمندان عزیز وجود دارند و همکاران ما در تمام نقاط کشور آماده خدمت رسانی به عزیزان سالمند شما هستند!
اما با توجه به شرایط شخص سالمند و تفاوت در ارائه خدمات مراکز سالمندان به شما توصیه می کنیم بعد از تحقیق از طریق وب سایت خانه های سالمندان محل سکونتتان، حضورا به آن مراکز مراجعه نموده و پس از بررسی فضا و خدمات آنها مناسب ترین مرکز را برای اقامت پدر بزرگوارتان انتخاب نمایید.
خانه سالمندان پارسایان برای شما و خانواده محترمتان آرزوی سلامتی و طول عمر دارد.
موفق و پیروز باشید